Nhân vật

Phạm Diệp

Người soạn Hậu Hán thư ở thế kỷ V, chừng bốn trăm năm sau cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Trong các lời kể về kết cục của Hai Bà, sách của ông là lời sớm nhất còn đọc được.

Hồ sơ

Niên đại
Soạn Hậu Hán thư ở thế kỷ V, tức chừng bốn trăm năm sau năm 431
Vai trò
Người soạn Hậu Hán thư, nguồn chính cho chuyện ba viên thái thú Tích Quang, Nhâm Diên, Tô Định; phần chí về quận huyện ghép vào bộ sách là của Tư Mã Bưu đời Tấn, không phải của ông23

Tiểu sử

Sử cũ chép

Trong lời tổng luận của cả thiên truyện dành cho những ông quan cai trị tốt, ông kể những người đáng khen nhất. Có Đỗ Thi giữ quận Nam Dương, được dân gọi là Đỗ mẫu, tức mẹ Đỗ. Và có Nhâm Diên, Tích Quang làm biến đổi phong tục biên cương, đó là những người có công dụng rõ rệt nhất vậy. Thước đo được nói thẳng ra ngay trong câu: truyện Nhâm Diên có chép ruộng mở rộng, trăm họ đủ ăn, nhưng tới lời tổng kết, cái được gọi là công lớn nhất của hai ông là đã đổi phong tục của người ở biên cương.4

Ngay trong bộ sách của ông đã có hai lời về cái chết của Hai Bà. Truyện Mã Viện nói tháng Giêng năm 43 thì chém hai bà và truyền đầu về Lạc Dương. Thiên về các tộc phương Nam lại chép: mùa hạ tháng Tư năm ấy, Viện phá Giao Chỉ, chém bọn Trưng Trắc, Trưng Nhị, số còn lại đều hàng hoặc tan. Cùng một tác giả, cùng một bộ sách, lệch nhau ba tháng. Bộ sách còn tự vênh với mình ở chỗ khác: một thiên nói Trưng Trắc lấy được sáu mươi lăm thành, thiên kia nói hơn sáu mươi thành. Nhưng ở chỗ kết cục, cả hai thiên cùng dùng một chữ: chém.15

Được nhắc trong

  1. Tập 3Tích Quang, Nhâm Diên, Tô Định9 phút
  2. Tập 6Mã Viện: Lãng Bạc và Cấm Khê10 phút

Nguồn của trang này

Mỗi dòng hồ sơ và mỗi đoạn dưới đây dẫn về một tài liệu trong danh sách này. Cách chúng tôi chọn và kiểm nguồn

  1. Hậu Hán thư

    quyển 24, Mã Viện liệt truyện, chính văn

    Về đoạn văn

  2. Hậu Hán thư

    quyển 76, Tuần lại liệt truyện, truyện Nhâm Diên, chính văn

    Về đoạn văn

  3. Hậu Hán thư

    Quận quốc chí phần năm — phần chí của Tư Mã Bưu đời Tấn ghép vào bộ sách, gồm cả các dòng chú kèm tên quận

    Về đoạn văn

  4. Hậu Hán thư

    quyển 76, Tuần lại liệt truyện, lời tổng luận của Phạm Diệp, chính văn

    Về đoạn văn

  5. Hậu Hán thư

    quyển 86, Nam Man Tây Nam Di liệt truyện, chính văn

    Về đoạn văn