Nhân vật
Vũ Quỳnh
Tiến sĩ đời Lê, người hiệu chính Lĩnh Nam chích quái và viết bài tựa năm 1492 nói rõ mình rút ra bài học đạo đức nào từ mỗi truyện.
Hồ sơ
- Niên đại
- Bài tựa viết năm Nhâm Tử niên hiệu Hồng Đức, tức năm 1492; bài không nêu năm sinh năm mất của ông1
- Vai trò
- Người hiệu chính sách ở thế kỷ XV; lời phê của ông trong bài tựa ngắn tới mức mỗi truyện chỉ được một câu, và câu ấy luôn là một bài học đạo đức rút ra từ truyện1
Tiểu sử
Sử cũ chép
Lời vua Hùng ra đề trong truyện bánh chưng có hai vế chứ không phải một: ai làm được đúng ý ta, tìm được của ngon vật lạ, cuối năm dâng lên tiên vương để tỏ hết đạo hiếu, thì được truyền ngôi. Món ăn, và đạo hiếu. Trong bài tựa, ông đọc ra đúng vế thứ hai và chỉ viết một câu gọn: truyện bánh chưng là khen việc hiếu dưỡng. Cả một truyện dài về giấc mộng, về hai thứ bánh và về việc chọn người nối ngôi, ông thu lại thành một lời khen việc hiếu dưỡng.21
Trong bài tựa viết năm Nhâm Tử niên hiệu Hồng Đức, tức năm 1492, ông điểm qua từng truyện một và nói rõ mình rút ra điều gì. Chuyện Chử Đồng Tử gặp Tiên Dung ông xếp cùng một chuyện khác trong sách, chuyện Thôi Vĩ gặp bạn tiên, rồi kết cả hai bằng một câu: làm việc thiện thì cái âm đức có thể thấy được. Về truyện dưa hấu, ông viết rằng nêu chuyện ấy ra thì cái thói cậy có của mình, không nghĩ tới ơn chủ hiện rõ.1
Đời sau nhớ lại
Hai truyện ấy ngày nay thường được đọc theo lối rất hiện đại — Chử Đồng Tử là chuyện tình yêu vượt giàu nghèo, Mai An Tiêm là chuyện tự lực cánh sinh. Người hiệu chính sách hồi thế kỷ XV đọc khác hẳn: cả hai bài học ông rút ra đều là bài học đạo đức về lòng biết ơn, không phải về tình yêu, cũng không phải về nghị lực.1
Được nhắc trong
Nguồn của trang này
Mỗi dòng hồ sơ và mỗi đoạn dưới đây dẫn về một tài liệu trong danh sách này. Cách chúng tôi chọn và kiểm nguồn