Tiêu Tư

Sử cũ chép

Bảy bộ sử được đối chiếu cho tập nói về ông — Lương thư, Trần thư, Nam sử, Thông giám, Việt sử lược, Toàn thư, Cương mục — không bộ nào kể một việc làm cụ thể nào của Tiêu Tư ở Giao Châu: không một thứ thuế, một đợt phu, một món cống. Thứ chúng để lại chỉ là hai chữ chê, ở hai cuốn sách. Lương thư, chính sử của nhà Lương, chép việc năm 541 trong một dòng không chê chữ nào: Lý Bí đánh, Tiêu Tư đút lót rồi được về. Nam sử còn gọn hơn, cũng không một chữ chê.⁴³⁸

Lời chê đầu tiên nằm trong Trần thư, ngay quyển kể về Trần Bá Tiên: 'Vũ Lâm hầu Tiêu Tư làm thứ sử Giao Châu, vì vơ vét hà khắc mà mất lòng người.' Khoảng năm trăm năm sau, Tư Mã Quang viết lại câu ấy trong Thông giám, và chữ 'vơ vét' đã thành 'tàn bạo': 'thứ sử Giao Châu là Vũ Lâm hầu Tư vì hà khắc tàn bạo mà mất lòng người.' Lương thư và Trần thư cùng do Diêu Tư Liêm soạn xong đầu đời Đường — cùng một người, ở sách nhà Lương thì không chê, ở quyển về Trần Bá Tiên thì chê. Từ đây sử Việt chép theo Thông giám: Toàn thư ở thế kỷ XV chép câu này gần nguyên chữ; còn chữ 'chính sách' thì không bộ nào có.⁹⁴³¹⁰

Khi đạo quân Lương sai sang đánh Lý Bí tan vì bệnh ở Hợp Phố năm 542, người đứng ra chỉ tội lại chính là Tiêu Tư: ông tâu rằng hai tướng Tôn Quýnh, Lư Tử Hùng thông với 'giặc' — tức phía Lý Bí — dùng dằng không tiến; cả hai bị xử tử ở Quảng Châu. Người soạn Toàn thư chép lại câu này và thêm đúng một chữ, rằng ông 'vu' tâu; Thông giám chỉ nói 'tâu'. Việc biến lời buộc tội thành lời vu cáo là phán đoán của sử thần đời Lê, không có trong câu chữ của Tư Mã Quang.⁶⁷

Về con người ông ngoài câu chuyện Giao Châu, Nam sử dành cho ông một truyện riêng rất ngắn, phụ sau truyện người anh Tiêu Phạm: tên tự Thế Cung, làm tới Vệ uý khanh; khi Hầu Cảnh chiếm giữ kinh đô, có người sai chính một kẻ thù của ông tới đâm ông chết. Giao Châu không xuất hiện trong truyện ấy lấy một chữ.²