Nhân vật
Thuỷ Tinh
Thần nước tới sau nên mất vợ, hằng năm dâng nước đánh Sơn Tinh; chính bản chép cổ nói đây là cách dân giải thích mùa lũ.
Hồ sơ
- Niên đại
- Truyện đặt cuộc tranh cưới vào đời vua Hùng thứ mười tám1
- Vai trò
- Một trong hai người tới hỏi cưới Mị Nương sau khi Thục Vương Phán bị từ chối; tới sau nên mất vợ, rồi dâng nước đánh Sơn Tinh1
Tiểu sử
Truyền thuyết kể
Ông thua bằng đúng một ngày, và thua trong một cuộc đua mà bản cổ tả rất gọn. Vua ra điều kiện ai đem sính lễ tới trước thì gả; hôm sau Sơn Tinh đem tới ngọc quý, vàng bạc, chim núi, thú rừng, và vua ưng cho. Lời thách cưới voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao mà ai đi học cũng thuộc không có trong nguyên văn — đó là chỗ đời sau thêm vào, thêm khéo tới mức biến một cuộc đua giao lễ vật thành câu đố gần như không giải nổi. Trong bản chép cổ, ông chỉ đơn giản là người đến muộn.1
Cơn giận của ông được tả như một chiến dịch có bài bản. Ông dâng nước, Sơn Tinh lấy lưới cá chắn ngang sông; ông bèn mở một nhánh sông khác đánh vòng ra sau núi, rồi mở thêm nhánh nữa đánh mặt trước. Bên kia là cả một vùng dân: người dưới chân núi đan phên tre che chắn, đánh trống hò reo tiếp sức, thấy cành rều trôi dạt ngoài phên thì bắn tên. Quân của ông hiện nguyên hình lúc chết — xác rồng, rắn, cá và ba ba nổi lên lấp cả sông.1
Câu quan trọng nhất của cả truyện nằm ngay sau trận đánh, và nó tự giải thích lấy mình: hằng năm cứ khoảng tháng bảy tháng tám thường có nước dâng, dân ở gần dưới núi phần nhiều bị gió lớn và lụt, lúa má hư hại, đời truyền cho rằng đó là Thuỷ Tinh và Sơn Tinh tranh cưới Mị Nương. Không cần chờ nhà nghiên cứu hiện đại nào đọc truyện này như ký ức về mùa lũ sông Hồng — chính bản chép thế kỷ XIV đã nói thẳng như vậy. Ông là câu trả lời của người nông dân cho câu hỏi vì sao năm nào nước cũng lên đúng lúc lúa sắp gặt.1
Được nhắc trong
Nguồn của trang này
Mỗi dòng hồ sơ và mỗi đoạn dưới đây dẫn về một tài liệu trong danh sách này. Cách chúng tôi chọn và kiểm nguồn