Nhân vật
Phan Khôi
Người viết bài Hãy bỏ Triệu Đà và dòng dõi y ra ngoài Việt sử trên báo Sông Hương năm 1936, lấy dân tộc làm thước đo cho quốc sử.
Hồ sơ
- Vai trò
- Tác giả bài báo đòi bỏ hẳn nhà Triệu ra ngoài sử Việt, phụ đề phá một cái lầm từ Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên cho đến Trần Trọng Kim; thước đo của ông là dân tộc1
Tiểu sử
Đời sau nhớ lại
Thước đo của ông khác cả cái đức của Lê Văn Hưu lẫn cái đất của Ngô Thì Sĩ. Ông viết: quốc sử phải lấy dân tộc làm nền. Theo ông, nước ta khi ấy nên kể là đã mất vào tay Triệu Đà, còn cái nước Nam Việt của Triệu Đà mới dựng ở bên Quảng Đông thật không phải là nước ta. Nước ta đằng nào cũng Bắc thuộc hơn một nghìn năm, vậy thì tiếc gì mà chẳng cho nó Bắc thuộc sớm đi, thêm lên chín mươi sáu năm nữa, kể ngay từ lúc Âu Lạc vào tay họ Triệu. Ông còn chỉ đích danh Trần Trọng Kim: trong Việt Nam sử lược, việc hưng vong của nhà Triệu còn choán mất đến sáu trang.1
Bài báo có một chỗ nhầm. Kể tên những người đã tôn Triệu Đà, Phan Khôi viết: bọn các ông Lê Văn Hưu, Võ Quỳnh, Ngô Sĩ Liên, Ngô Thời Sĩ cho đến ông Trần Trọng Kim hiện giờ nữa, đều xưng cho là Vương, là Đế. Ngô Thời Sĩ chính là Ngô Thì Sĩ, người mà trong Việt sử tiêu án đã bác việc tôn nhà Triệu và đòi xếp nó theo lệ ngoại thuộc. Phan Khôi đã đặt một người có lập trường gần với mình sang phe đối diện. Bài báo không cho biết vì sao.13
Bài báo không đứng một mình. Báo Tin văn ở Hà Nội phản đối, và trong bài trả lời trên số chín, Phan Khôi thuật lại hai lý lẽ của họ: nếu bỏ Triệu Đà thì cũng không nên kể một nghìn năm Bắc thuộc, cả cuộc bảo hộ của người Pháp nữa; và nước bao giờ chả là nước của dân mình, dẫu ai cầm quyền cũng vậy.2
Được nhắc trong
Nguồn của trang này
Mỗi dòng hồ sơ và mỗi đoạn dưới đây dẫn về một tài liệu trong danh sách này. Cách chúng tôi chọn và kiểm nguồn