Nhân vật
Giám Lộc
Viên quan coi việc vận lương cho quân Tần, người cho đào con kênh nối hai lưu vực sông để thuyền lương đi được vào đất Việt.
Hồ sơ
- Vai trò
- Viên quan lo đường lương cho quân Tần xuống đất Việt. Hoài Nam Tử chép ba năm sa lầy của quân Tần hỏng vì lương: Giám Lộc không cách nào chuyển lương được, phải lấy quân đào kênh để thông đường lương1
Tiểu sử
Sử cũ chép
Các sách gần thời Tần nhất chỉ nói đúng một việc về con kênh của ông: đào kênh để thông đường lương. Không sách nào trong số đó nhắc tới một cái cửa ngăn nào, một đoạn máng nào, hay kênh ấy chạy từ đâu tới đâu. Chỗ đáng chú ý trong bản chép đầy đủ nhất là cái giá của việc đào: quân Tần đã ba năm không cởi giáp, không chùng nỏ, mà lương vẫn không tới được, nên phải rút chính binh lính ra khỏi thế trận để làm việc đất. Con kênh trong bản chép cổ là một biện pháp chữa cháy, không phải một công trình.1
Đời sau nhớ lại
Phần chú của Đại Việt sử ký toàn thư lại tả con kênh ấy rất tỉ mỉ: xếp đá làm máng, bắt nước sông chảy rót vào, đặt ba mươi sáu cửa ngăn; thuyền vào ngăn nào thì đóng cửa cống ngăn ấy cho nước dâng đầy dần, nhờ thế mà lên được ghềnh cao, xuống được thác dốc, thông được thuyền bè hai miền nam bắc. Đoạn tả ấy đẹp và cụ thể đến mức dễ bị đọc như một mô tả tận mắt về công trình thời Tần.4
Nhưng nó không phải mô tả con kênh thời Tần. Lần theo nguồn thì đoạn ấy là một mục trong Lĩnh ngoại đại đáp, sách của một viên quan đời Tống viết năm 1178 — khoảng mười bốn thế kỷ sau cuộc chiến. Cái được tả ở đó là con kênh của thời Tống, sau khi đời sau đã đào tiếp, kè tiếp và đặt thêm cửa ngăn. Chuyện con kênh vì thế đi đúng cái mạch của cả cuộc chiến này: mỗi thế kỷ thêm vào một lớp, và cái còn lại sau cùng không phải trận đánh mà là một dòng nước vẫn dùng được.5
Được nhắc trong
Nguồn của trang này
Mỗi dòng hồ sơ và mỗi đoạn dưới đây dẫn về một tài liệu trong danh sách này. Cách chúng tôi chọn và kiểm nguồn