Nhân vật
Cao Chính Bình
Đô hộ An Nam đời Đường, chết vì lo khi phủ đô hộ bị vây năm 791; Thông giám và Toàn thư chép ông thu thuế nặng. Sử Trung Hoa và Toàn thư khớp nhau ở năm, tháng, nguyên nhân và cái chết của ông, chỉ khác nhau ở người cầm đầu cuộc vây phủ.
Hồ sơ
- Niên đại
- Chết năm Trinh Nguyên thứ bảy đời Đường Đức Tông, tức năm 791; Cựu Đường thư chép việc ở ngày Kỷ Mùi, tháng tư1
- Vai trò
- Đô hộ An Nam đời Đường Đức Tông; trong bốn chỗ sử Trung Hoa đã đối chiếu, chỉ Tư trị thông giám nói tới nguyên nhân cuộc vây phủ năm 791: ông thu thuế nặng. Đại Việt sử ký toàn thư mở mục năm Tân Mùi cũng bằng việc ông làm chính sự thu thuế nặng23
- Kết cục
- Cựu Đường thư, Thông giám, truyện Triệu Xương trong Tân Đường thư và Toàn thư đều chép ông lo mà chết, không phải chết vì gươm giáo. Toàn thư kể kỹ hơn: lo giận thành bệnh, phát nhọt ở lưng mà chết. Theo Thông giám, các man nghe tin ông chết thì đều hàng1243
- Chép sớm nhất
- Bản sớm nhất trong các sử đã đối chiếu là Cựu Đường thư, soạn giữa thế kỷ X, hơn một trăm rưỡi năm sau sự việc1
Tiểu sử
Sử cũ chép
Cựu Đường thư chép gọn một câu: ngày Kỷ Mùi, thủ lĩnh An Nam là Đỗ Anh Hàn làm phản, đánh phủ đô hộ; đô hộ Cao Chính Bình lo mà chết. Chỉ Tư trị thông giám nói tới nguyên nhân: ông thu thuế nặng; mùa hạ tháng tư, các tù trưởng man là bọn Đỗ Anh Hàn dấy binh vây phủ; ông vì lo mà chết, và các man nghe tin đều hàng — theo Thông giám, cuộc nổi dậy tự tan ngay khi ông chết, trước cả khi triều đình cử người mới sang. Hồ Tam Tỉnh, người chú Thông giám thế kỷ XIII, thêm một dòng: sử nói vậy để tỏ rằng người man không phải ham loạn, mà khổ vì viên soái tham nên mới loạn.125
Đại Việt sử ký toàn thư mở mục năm Tân Mùi đúng chỗ Thông giám mở đầu: mùa xuân, ông ở phủ đô hộ An Nam làm chính sự thu thuế nặng. Mùa hạ tháng tư, người Đường Lâm là Phùng Hưng dấy binh vây phủ; Chính Bình lo mà chết. Sách còn chép cái chết ấy lần thứ hai, kỹ hơn: lo giận thành bệnh, phát nhọt ở lưng mà chết. Đặt hai bản cạnh nhau, chỗ trùng khớp nhiều đến khó bỏ qua: cùng năm 791, cùng tháng tư, cùng viên đô hộ, cùng cái chết vì lo, cùng nguyên nhân thuế nặng, và cùng một cái tên Đỗ Anh Hàn. Chỗ khác nằm ở vai của cái tên ấy: thủ lĩnh trong sử Trung Hoa, người cùng làng hiến kế cho Phùng Hưng trong Toàn thư.3
Được nhắc trong
Nguồn của trang này
Mỗi dòng hồ sơ và mỗi đoạn dưới đây dẫn về một tài liệu trong danh sách này. Cách chúng tôi chọn và kiểm nguồn