Nga Sơn

Truyền thuyết kể

Chỗ này vào truyện với tư cách một nơi để giết người mà không phải ra tay. Vua giận Mai An Tiêm kiêu ngạo, đày ông ra bãi cát ngoài cửa biển huyện Nga Sơn, bốn bên không vết người, để lại lương ăn đủ bốn năm tháng, cốt cho ăn hết rồi chết. Rồi một con chim trắng bay từ phương tây tới, đậu ở góc núi, kêu ba bốn tiếng, nhả ra sáu bảy hạt dưa rơi trên cát. Hạt nảy mầm mọc tốt, kết thành quả; ông giữ hạt trồng tiếp, ăn không hết lại đem đổi lấy gạo. Khách đánh cá đi buôn ăn thử đều thích, người các làng gần xa mua về lấy giống.¹

Kết truyện, chỗ ấy được đặt tên: bãi cát ông ở gọi là bãi An Thiêm, làng gọi là làng Mai, và sách ghi rõ nay thuộc huyện Nga Sơn đất Thanh Hoá. Đây là lối kể quen thuộc của cả tập sách — một câu chuyện phải giải thích được một cái tên đang có thật trước mắt người đọc. Nhưng ngay câu chót, sách lại thêm một thuyết làm mềm chính cái gốc gác kia: có thuyết nói bãi ấy vốn là chỗ ở của cha mẹ tổ tiên An Thiêm. Nếu vậy thì ông không bị đày tới một nơi xa lạ mà bị đày về chính đất của tổ tiên mình; sách chép cả hai, không chọn.¹