Địa danh

Chu Nhai

Một trong hai quận nhà Hán đặt trên một hòn đảo lớn, gặp khi từ Hợp Phố, Từ Văn đi về nam vào biển. Dân ở đó cứ vài năm lại nổi dậy, và sau một bài sớ năm 46 trước Công nguyên, Hán Nguyên Đế bãi quận.

Hồ sơ

Vị trí
Trên một châu lớn, bốn bề vuông nghìn dặm, gặp khi từ Hợp Phố, Từ Văn đi về nam vào biển1
Loại hình
Quận nhà Hán — một trong hai quận, cùng Đam Nhĩ, đặt trên hòn đảo ấy1
Niên đại
Thiên chép chuyện diệt Nam Việt ghi đặt cùng chín quận năm 111 trước Công nguyên; Địa lý chí ghi đặt năm Nguyên Phong thứ nhất, tức 110 trước Công nguyên. Bị bãi dưới đời Nguyên Đế, sau bài sớ năm 46 trước Công nguyên của Giả Quyên Chi213

Về nơi này

Sử cũ chép

Hán thư kể Chu Nhai trong chín quận nhà Hán đặt khi diệt Nam Việt, nhưng thiên Địa lý chí của chính bộ sách ấy, chỗ kê đất Việt gồm những quận nào, chỉ còn bảy; vắng mặt là Đam Nhĩ và Chu Nhai. Cùng thiên ấy giải thích vì sao hai quận trên đảo không trụ được: từ khi mới đặt quận huyện, quan lại quân lính người Trung Quốc phần nhiều lấn hiếp dân, nên cứ vài năm lại một lần làm phản; đến đời Nguyên Đế thì bỏ. Hai thiên còn lệch nhau đúng một năm: thiên chép chuyện diệt Nam Việt ghi chín quận đặt cùng lúc năm 111 trước Công nguyên, còn Địa lý chí ghi hai quận trên đảo đặt năm 110.21

Việc bỏ đảo được chép kỹ hơn trong truyện Giả Quyên Chi. Năm 46 trước Công nguyên, viên quan này dâng sớ can việc động binh ở Chu Nhai. Ông dồn đủ lời khinh miệt người Lạc Việt, kết rằng họ vốn không đáng đặt quận huyện; đảo thì sương mù ẩm thấp, người chưa thấy giặc mà chiến sĩ đã tự chết; bỏ đi không đáng tiếc, không đánh cũng không tổn uy. Nguyên Đế nghe theo. Chiếu vua đặt lý do ở ngay trong nước — Quan Đông khốn quẫn lớn, kho tàng trống rỗng — rồi ra lệnh bãi quận Chu Nhai.3

Được nhắc trong

  1. Tập 2Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam11 phút

Nguồn của trang này

Mỗi dòng hồ sơ và mỗi đoạn dưới đây dẫn về một tài liệu trong danh sách này. Cách chúng tôi chọn và kiểm nguồn

  1. Hán thư

    quyển 28, Địa lý chí, chính văn — phần đất Việt, bảng hộ khẩu các quận và lời tổng kết cuối thiên

    Về đoạn văn

  2. Hán thư

    quyển 95, Tây Nam Di Lưỡng Việt Triều Tiên truyện, chính văn — câu lập chín quận

    Về đoạn văn

  3. Hán thư

    quyển 64 hạ, truyện Giả Quyên Chi, chính văn — bài sớ năm 46 trước Công nguyên và chiếu của Nguyên Đế

    Về đoạn văn